Tag: id

ณ เวลานี้รัฐบาลของในหลาย ๆ ประเทศในโลกได้มีการกำหนดนโยบายให้ทำ website ของรัฐบาลตาม accessibility guidelines ของ W3C กันหลายประเทศแล้ว เพื่อเอื้อประโยชน์ต่อประชากรภายในประเทศของเขา (หมายถึง ทั้งคนพิการทางสายตา หรือ ทางหูด้วย)

ผมคิดว่าเพื่อน ๆ หลายคนคงเคยใช้ grid system ร่วมกับการ design หน้า web page กันบ้างแล้วนะครับ ซึ่งการคำนวณ grid ใน design ของเรานั้นก็จะได้จาก สูตรนี้

• Canvas = ขนาดหน้าจอที่คุณต้องการออกแบบ อาทิ 1024 จะต้อง design ที่ 960px หรือ 940px
• Total Unit = ช่องที่เราจะสามารถวาง object ของงาน design ลงไปในบริเวณนั้น ๆ ได้
• Gutter = ช่องว่างระหว่าง Unit สามรถใช้เป็นระยะ ห่างระหว่าง object ต่าง ๆ ที่อยู่บน Unit เพราะฉะนั้นจะไม่มีการ วาง object ลงไปคาบเกี่ยวบนช่องของ Gutter
• Unit = ความกว้างต่ำสุด ของ unit

เนื่องจาก designer บางท่านอาจจะไม่สันทัษเท่าไรนักในเรื่องการ coding อาจจะทำให้เกิด case ที่ผิดพลาดขึ้นได้ เช่น วาง object ไม่พอดี กับ บริเวณที่ Unit อยู่ ไปเกยอยู่ใน บริเวณของ Gutter ซึ่งเมื่อนำไปเขียน CSS นั้นจะมีปัญหา

ปฏิเสธไม่ได้ว่า สิ่งที่ยากที่สุดสิ่งหนึ่งในการเขียน HTML และ CSS คือ การตั้งชื่อ Class และ ID ถึงแม้ว่า ในตอนนี้จะหมดยุคของการตั้งชื่อ Class เพื่อเขียน CSS แล้วก็ตาม เราสามารถเขียน Combinator selectors หรือ Simple selectors แบบ Type Selector ผสมกับ Child Selector กันไปได้ใน CSS2.1 ถึงกระนั้น เราก็ยังจำเป็นต้องสร้าง Class เพราะว่า การตั้งชื่อ Class และ ID ไม่ได้เกี่ยวอะไรโดยตรงกับ CSS

Class และ ID เป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง ในยุคของ Web 4.0 (อย่างช้า ก็ 5.0) เป็นต้นไป เพราะ หน้าเว็บนั้นๆ หรือเอกสารนั้นๆ จะถือตนเป็นฐานข้อมูล HTML ด้วยตัวของมันเอง กฎของเว็บยุคใหม่ สามารถอนุญาตให้เข้าถึง และ Share ข้อมูลกันได้จากหน้าเว็บโดยตรง เช่น นาย ก ไก่ ทำเว็บเกี่ยวกับ "การปลูกผัดสวนครัว" นาย ข ไข่ ทำเว็บเกี่ยวกับการเลี้ยงปลา นาย ค "ทำเว็บเกี่ยวกับการ ทำอาหาร" ทั้งสามคนนี้ สามารถที่จะ เขียนชุดภาษาคอมพิวเตอร์ใดๆ เพื่อที่จะไป เก็บข้อมูลจากหน้าเว็บ ตามที่เว็บนั้นๆ "ได้ Markup เอาไว้อย่างถูกวิธี และแยก Class และ ID ของข้อมูลอย่างเป็นระเบียบ" ทั้งนี้ สามคนข้างต้น ต้องมีการตกลงเรื่องการเสนอข้อมูลทางกฎหมายต่อไป ว่าจะเอาไปแสดงยังไง อ้างอิงยังไง แต่เรื่องความปลอดภัยในการเข้าถึงข้อมูลก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง ซึ่งเมื่อไม่นานมานี้ "เซอร์ ทิม เบอร์นเนอส ลี" ก็ได้กล่าวเอาไว้ว่า เรื่องความเสี่ยงของการเข้าไปนำข้อมูลจากหน้าเว็บของคนอื่น แล้วเอาออกมาใช้นั้น จะทำอย่างไร หรือมีมาตรการใด เพื่อเป็นรับรองได้ว่า ไม่ได้เป็นการทำเพื่อการโกง แฮ๊ก ล่วงเกินข้อมูลของผู้อื่น

ลักษณะการแชร์ข้อมูลแบบนี้ก็อย่างเช่น นาย ข ทำเว็บเลี้ยงปลา มีเนื้อหาเกี่ยวกับปลา เนื้อหาเกี่ยวกับปลา ของนาย ข สามารถที่จะ สร้างความสัมพันธ์ไปยังเนื้อหาของ นาย ค ที่เกี่ยวกับเมนูอาหารประเภทปลาได้ และ เนื้อหาของนาย ค ก็จะไปตามหาผักที่มีประโยชน์ที่สุด เมื่อเอามาปรุงกับปลาชนิดที่นาย ข มีอยู่ และบอกได้ด้วยว่า ในรัศมี 2 กิโลเมตรที่เรากำลังนั่งอยู่ เราจะไปซื้อผักซื้อปลา ได้จากร้านค้าไหน หรือมีบ่ปลาอีกกี่บ่อ เปรียบเทียบราคา ให้เราตัดสินใจ เป็นต้น

สิบห้านาทีถัดมา ไปยืนรอ หน้าประตูบ้านได้เลย คุณจะมั่นใจได้ว่า ผัก ปลา ที่ได้มานั่น ปลอดสารพิษ ราคาเป็นกันเองชัวร์ อร่อยไม่อร่อย ก็อยู่ที่ฝีมือทำอาหารของคุณแล้ว

ผมติดมาไว้นานมากตั้งแต่ปีที่แล้ว ที่บอกว่าถ้ามีเวลาผมจะแนะแนวทางการใช้ form ให้ถูกต้อง สะอาด และ accessibility วันนี้ก็คิดว่าคงได้เวลาแล้วล่ะ เพราะกว่าจะว่างอีกคงนานแน่ ๆ เลย เพราะตอนนี้ผมเองก็ไปมุ่งศึกษาในส่วนของ Semantic Web และ Mobile Web Technology แล้วมากกว่า อีกอย่างฝันอยากจะทำ free PDF Magazine เกี่ยวกับการสร้างสรรค์ การจุดประกาย ส่งเสริมให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ คิดต่อยอด ให้มีในประเทศไทยบ้างแต่คงจะเริ่มจากกรอบของสิ่งที่ผมทำอยู่ รู้จัก และ ถนัด ซึ่งคิดว่าคงจะได้เห็นกันในเร็ว ๆ วันนี้ แต่อย่างไรก็ตาม ผมก็จะมาบ่น ๆ แบบเรื่อย ๆ เอื่อย ๆ ของผมแบบนี้ ต้องขออภัยที่อาจจะทำให้ ThaiCSS ดูเงียบเหงาไป อาจจะเห็นผมคนเดียวอย่างนี้บ่อย ๆ เพราะพรคงอาจจะนาน ๆ แวะเข้ามาทีแล้ว เพราะมีหน้าที่รับผิดชอบอันยิ่งใหญ่กว่าไว้รอ Surprise กันในเร็ว ๆ วัน สำหรับคนที่รัก Tweeter สามารถพูดคุยกับผมได้ทั้งวันทั้งมีสาระ และ ไม่มีสาระได้เลย (อย่างหลังคงไม่บ่อย หะ หะ) ผมใช้ username ว่า radiz ชื่อผมนี่แหละครับ แนะนำว่าให้ใช้ SNS ในทางที่มีประโยชน์นะครับ อย่าเอามันมาทำลายเวลา และ ขดสมอง

เข้าเรื่องกันดีกว่าครับ ก่อนเราจะเขียนโครงสร้างแบบฟอร์มใน xhtml นั้นเรามารู้จัก tag ต่าง ๆ ที่จะทำงานร่วมกับโครงสร้างแบบฟอร์มกันก่อนโดยผมจะกล่าวแบ่งตามประเภทของมันนะครับ (Block Element และ Inline Element) และ สิ่งที่ผมกล่าวถึงจะเป็นส่วนที่ทำงานเกี่ยวกับ Data Entry (การใส่ข้อมูล) ของแบบฟอร์มส่วนโครงสร้างร่วมอื่น ๆ ให้พิจารณาตามความเหมาะสมครับ บางคนอาจจะใช้ ul, ol หรือ dl ไม่แนะนำให้ใช้ table ในการจัด layout ของ form ครับผม มาทำความรู้จักกับ tag ที่ทำงานร่วมกับ Data Entry ต่าง ๆ กันเลยครับ

ความเดิมจากตอนที่แล้ว จากตัวอย่างเมื่อคราวที่แล้ว ขออนุญาติตอบคำถามของคุณ​ mabonic ก่อนนะครับ ว่าใน IE6 ถ้าไม่สามารถกำหนด attribute selector ได้จะทำอย่างไร คำตอบมีสอง Case ครับ Case1: คือ เขียน class selector เพื่อกำหนดคุณสมบัติให้มันครับ ส่วน Case2: ก็คือ ใช้ JavaScript ที่ชื่อ ie7-js สำหรับ reset ค่า default ต่าง ๆ ในการ render และ ทำให้มันรู้จักคำสั่งของ CSS level ใหม่ ๆ ที่มันไม่รู้จัก (อย่าลืมนะครับว่า IE6 มันแก่แล้ว) JavaScript ตัวนี้ให้กำเนิดโดย Dean Edwards แต่ข้อจำกัดหลายอย่างก็ยังมีอยู่ ถ้าผู้ใดสนใจเป็นหนึ่งในทีมพัฒนาก็สามารถเข้าร่วมได้นะครับ

คราวที่แล้วพูดถึงการใช้ การเขียน Comment ของ CSS หลอกเจ้าลุง Browser ตัวนี้ไปแล้ว คราวนี้มาว่าต่อด้วยวิธีป่วน ลุง Browser ตัวนี้ต่อ เป็นวิธีที่เรียกว่า \"วิธีง่าย ๆ\" ก็ได้มั้ง ลุง Browser ตัวนี้เนี่ยแกจะไม่ทำงานกับ ID selector ใดใดที่มีการเขียนให้เรียกใช้แบบ จำเพาะเจาะจง งงมั้ยครับ ดูตัวอย่างข้างล่างนี้ละกัน

ผมเชื่อว่าหลายคนคงเคยมีปัญหากับการที่ต้องออกแบบ CSS สำหรับ Layout ที่ถูก design มาหลาย ๆ column แล้ว column เหล่านั้นต้องมีความสัมพันธ์กันเมื่อ content ของฝั่งใดฝั่งหนึ่งนั้นยืดออกในแนวตั้ง อีกข้างก็ต้องยืดตามเท่ากัน

ผมค้างเอาไว้จากบทความก่อนหน้า เกี่ยวกับการเขียน CSS Layout แบบ เต็มหน้า ตอนนี้มาดูกันต่อว่า ถ้าจะทำเป็นแบบ สามคอลัมน์ต้องลดและเพิ่มตรงไหนบ้าง เพื่อที่จะจัดหน้าให้เข้าที่ได้ง่ายที่สุด

Descendant selectors คือการเขียน CSS แบบสืบทอดคุณสมบัติตามแบบฉบับลูกหลานของ Element ใดๆ ที่อยู่ภายใต้ Element หลักที่เราสั่งงาน เช่นตัวอย่างต่อไปนี้จะแสดงถึง h1 ซึ่งเป็น ลูกของ div จะทำงานก็ต่อเมื่อ อยู่ใน div เท่านั้น

กับการนั่งทำงาน Job ที่รับมาตาเปียกตาแฉะไม่ก็นั่งหาอะไรอ่านไปเรื่อย ๆ ตามประสาคนชอบสอดชอบแส่หาเรื่องปวดกบาลใส่ตัว พอเห็นเจ้าขนมต่าง ๆ เนี่ยมันก็ทำให้ผมมาคิดได้ว่า เอ้อ! นะมันก็มีกรอบก็มีเหลี่ยม และ ก็รูปทรงอื่น ๆ หลากหลายเหมือนเวลาเรามานั่งแพลนทำ Layout ของ Website นี่ล่ะ

สี่เหลี่ยมของขนมรังผึ้ง กับ ขนมครกที่เป็นทรงกลม มันทำให้ผมนึกถึงการ Design Website ในสมัยก่อนเก่า ซึ่งเราจะต้องมานั่งคิดว่าเราจะตัดออกมาอย่างไรให้มันเป็นช่องสี่เหลี่ยม ที่เรียงรายออกมาได้อย่างเป็นระบบระเบียบ เพื่อที่จะจัดมันไว้ในตารางโดยไม่มีการผิดเพี๊ยนไปจากตอนที่เรานั่ง Design ใน Photoshop เนี่ย มันเป็นสิ่งที่ต้องทำจนเราจำจนขึ้นใจไปแล้วว่า เอ้อ ... จะทำอย่างไรหนาให้มันออกมาเป็นเช่นนั้น ไม่งั้นมันคงจะตัด slice ออกมากันยากน่าดู (นั่งคิดมาก ๆ จ้องจอมาก ๆ มันอาจจะแปลงร่างเป็นหุ่นให้เราตกใจเล่นก็ได้นะ) แต่ผมเคยคิดนะว่าเมื่อไหร่มันจะทำได้มากกว่านี้นะ เหมือนกับตอนที่เราทำ Flash หรือ ตอนที่กำลัง Design มันออกมานั้น ที่เราอยากจะวางอะไรลงไปก็ได้ แต่พอวางอะไรที่มันเหนือหรือล้ำจินตนาการมาก ๆ ก็ต้องมานั่งลำบากปวดกบาลตอนมานั่ง slice อีก จะทำอย่างไรน้าถึงจะก้าวข้ามขีดจำกัดเหล่านี้ (ซึ่งตอนนั้นผมยังอ่อนต่อประสบการณ์ยิ่งนัก เพราะยังไม่มีใครผลิตแก๊ซโซฮอล) จะทำอย่างไรให้มันวางตรงไหนก็ได้แต่ออกมาแล้วเป็นความสวยงามเหมือนกับขนมครก มันทำให้ผมครุ่นคิดเป็นพัก ๆ แล้วมันก็จางหายไป ตามวันเวลาผมก็ Design Webpage ตามมีตามเกิดของผมไป ขังตัวเองอยู่ในตารางนั้น

สำหรับเพื่อน ๆ ที่ชื่นชอบการบู๊สะบั้นหั่นแหลก เผชิญหน้ากันตรง ๆ กับปัญหา วิธีนี้น่าจะเป็นวิธีที่ท้าทาย และ เป็นการประเทืองปัญญาไปในตัว

และก้าวข้ามขีดจำกัดของ Grid Design ได้สบาย ๆ เลย และมันสามารถลดสิ่งที่ไม่จำเป็นต้องใช้ออกไปจากงานของเราได้มากขึ้น และ ทำให้เราจัดการงานของเราได้ดีขึ้น ตอบสนองความต้องการจากไอเดียได้มากขึ้นกว่าเดิม (มองในแง่มุมของ Designer นะครับ)

CSS Visual Model เป็นได้ทั้ง lines และ boxes ซึ่งใช่มันเป็นส่วนหนึ่งของ Grid แต่เราสามารถทำอะไรกับ boxes ได้มากขึ้นไม่ว่าจะด้านในด้านนอกของ boxes หรือ เราอาจจะอยากให้มันไม่ทำหน้าที่เป็นเหมือน boxes ด้วยก็ได้ เราสามารถกำหนดคุณลักษณะให้กับมันได้อย่างอิสระตามที่เราอยากจะให้มันเป็น

เราสามารถกำหนดตำแหน่งให้ภาพอยู่ที่ไหนก็ได้ ตัวหนังสืออยู่ที่ไหนก็ได้ด้วย properties ที่ชื่อว่า position หรือ float ช่องว่างระหว่างตัวอักษร ระยะห่างระหว่างบรรทัด ขนาดตัวอักษรเล็กใหญ่แตกต่างกัน และคุณประโยชน์อีกมากมายซึ่ง ผม พร เพื่อนและ ThaiCSS คงทราบกันดี หรือผู้ที่เพิ่งเคยเข้ามาเยี่ยมชมก็ให้ลองไปอ่านดูในส่วนของ CSS,XHTML Online หรือ บทความ: สาเหตุและความกลัวเกี่ยวกับ Cascading Style Sheets (CSS) ดูว่ามีการพูดถึงไว้อย่างไรบ้าง CSS จะช่วยให้เราทำงานกับการ Design Website ได้มากขึ้นเพราะมีความยืดหยุ่นมาก ขึ้นอยู่กับแล้วล่ะว่าทีนี้เราจะนำเสนอกล่องเหล่านั้นสู่สายตาคนภายนอกอย่างไร ตัวอย่างการ Design แบบนอกกรอบโดยใช้ CSS

ก่อนหน้านี้ผมได้เขียนอธิบายคร่าวๆ ไว้แล้วว่า การเขียน CSS Layout มีรูปแบบคร่าวๆ กี่แบบ อย่างไรบ้าง ตอนนี้มาดูกันในแบบแรกเรื่อง Liquid Layout ทั้งแบบ 1 คอลัมน์ 2 คอลัมน์ และ 3 คอลัมน์

ผมคิดว่าเพื่อน ๆ หลายคนคงเคยใช้ grid system ร่วมกับการ design หน้า web page กันบ้างแล้วนะครับ ซึ่งการคำนวณ grid ใน design ของเรานั้นก็จะได้จาก สูตรนี้

• Canvas = ขนาดหน้าจอที่คุณต้องการออกแบบ อาทิ 1024 จะต้อง design ที่ 960px หรือ 940px
• Total Unit = ช่องที่เราจะสามารถวาง object ของงาน design ลงไปในบริเวณนั้น ๆ ได้
• Gutter = ช่องว่างระหว่าง Unit สามรถใช้เป็นระยะ ห่างระหว่าง object ต่าง ๆ ที่อยู่บน Unit เพราะฉะนั้นจะไม่มีการ วาง object ลงไปคาบเกี่ยวบนช่องของ Gutter
• Unit = ความกว้างต่ำสุด ของ unit

เนื่องจาก designer บางท่านอาจจะไม่สันทัษเท่าไรนักในเรื่องการ coding อาจจะทำให้เกิด case ที่ผิดพลาดขึ้นได้ เช่น วาง object ไม่พอดี กับ บริเวณที่ Unit อยู่ ไปเกยอยู่ใน บริเวณของ Gutter ซึ่งเมื่อนำไปเขียน CSS นั้นจะมีปัญหา

เจ้าของ Website หลาย ๆ คนต่างก็อยากได้ผลลัพธ์ทาง SEO ที่สูง ๆ บางคนใช้วิธีการโกงต่าง ๆ นานา เพื่อให้ Website ของพวกเขานั้นได้ผลลัพธ์ทาง SEO อย่างที่คาดหวังไว้ ในทางเดียวกัน ด้วยเหตุผลเดียวกันนี้จึงทำให้เกิดอาชีพ search engine optimizer เพื่อสนองตอบความต้องการ เจ้าของ Website ต่าง ๆ ที่ต้องการผลลัพธ์ทาง SEO สูง ๆ เช่นนี้ ซึ่งหลาย ๆ ผู้ให้บริการในส่วนนี้ใช้เทคนิคที่ไม่ค่อยจะดีต่าง ๆ นานา อาทิ การ spam ตัวอย่างเช่น เอา Link ไปแปะไว้ในเวปที่มี page ranking สูง ๆ ซึ่งสร้างความเดือดร้อนให้กับคนอื่นมาก หรือ การซ่อนข้อมูล ที่ไม่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาใน Website (User มองไม่เห็นแต่ Search Engine นั้นมองเห็น) หรือ Trick อื่น ๆ ต่าง ๆ ที่เยอะแยะมากมายอธิบายไม่หมด เหล่านี้เรียกว่า Black Hat ผมคิดว่าบางท่านที่กำลังอ่านนั้นก็คงใช้กันอยู่ด้วยความเคารพจะขอเอ่ยไว้ก่อนว่าผมไม่ได้ต้องการโจมตี หรือ แฉใคร เพียงแต่อยากให้หันมาลองพิจารณาวิธีนี้ที่ผมจะเขียนให้ท่านอ่านกันบ้าง

ผมตั้งใจมานาน ว่าผมจะเลิกเขียนเนื้อหาที่เกี่ยวกับการเขียน CSS ก็เพราะว่า ความน่าสนใจที่มันมีอยู่มันหดหายไปหมดแล้ว ไม่ใช่ว่าเขียนได้ทุกอย่างแบบขั้นเทพ ผมก็ยังงูๆ ปลาๆ อยู่วันยังค่ำนั่นแหละ CSS มันก็คือ CSS มันไม่มีทางกลายไปเป็นปลาดุกได้อย่างแน่นอน แต่ ไม่ใช่สำหรับ CSS3 ผมตั้งใจไว้ว่า ถ้าหากผมยังจะอยากเขียน ผมจะเขียนเกี่ยวกับการใช้ CSS3 และอย่างอื่นที่มันอยู่ในตระกูลภาษาตกแต่งเหมือนกัน

หลายคนคงจะงง เพราะมันยังไม่ใช้เลย ใช่ครับ มันยังไม่มีความจำเป็นในตอนนี้ แต่ผมจำเป็นต้องเขียน (ถ้าคนอื่นยังอยากจะรู้นะครับ) เพราะอย่างน้อย อีกห้าปี CSS3 ถึงจะเดินทางมาถึง และถึงตอนนั้นผมคงไม่มีอารมณ์มานั่งเขียน CSS อีกแล้ว คงไปทำมาหากินอย่างอื่นได้แล้ว ตอนนี้ยังมีแรงเขียนก็เลยจะเขียนเอาไว้ก่อน เพราะว่าจริงๆ แล้วรูปแบบการนำไปใช้มันไม่ได้แตกต่างกันมา แต่สิ่งที่แตกต่างกันในเวอร์ชั่นก็คือรูปแบบการสั่งงานของ Selectors ที่จะอำนวยความสะดวกในขั้นสูงมากยิ่งขึ้นและเข้ากันกับภาษาอื่นๆ มากยิ่งขึ้น

สถานะ Last Call ของ CSS3 ในหมวดของ Selector แน่นิ่งมานาน แต่ผมก็ไม่รู้ว่าจะรีบไปใย โดยเฉพาะกับพี่ไทยทั้งหลาย เพราะ เอาแค่ CSS2 นี่ก็ยังเมากันอยู่ หรือดีมาหน่อยก็ CSS2.1 ก็ยังใช้กันไม่หวาดไม่ไหว สำหรับบางคนแล้ว มีแค่ Class Selector ก็คงถือว่ามากพอ แต่สำหรับคนบางกลุ่มแล้วมันคงไม่พอ

ผมอยากจะถามว่า กี่เปอร์เซ็นต์ของคนที่กำลังบอกว่าตัวเองเป็น CSS Designer นั้น เรียก Selector และการเขียน CSS ถูกต้องตามทฤษฎี อย่าเถียงผมว่ามันไม่สำคัญ มันสำคัญ คนที่ยังไม่รู้ ก็ให้นึกถึงสิ่งที่ตัวเองยังคิดไม่พบ ทำงานไม่ถึงมันเอาไว้ แต่สำหรับคนที่ตั้งใจจะศึกษามันอย่างจริงจัง ก็ดีใจด้วยที่ท่านมาถูกทาง ไม่ใช่กล่าวอ้างกันอย่างผิวเผิน

Class และ ID คือ คนละอย่าง คนละทาง ถ้าไม่เข้าใจ อย่าเพิ่งมั่ว โดยเฉพาะการเลือกและเรียกใช้ ID มันลึกซึ้งเกินกว่าคำบรรยาย อาจจะบอกได้ว่าลึกซึ้งเกินคำว่ารัก ของผู้ชายบางคนด้วยซ้ำไป อย่างไรนั่นหรือ มาดูกันทีละอย่าง